• W 2040 r. – zgodnie z polityką klimatyczną UE – nie będą dostępne uprawnienia do emisji CO₂, więc teoretycznie nie będzie możliwa produkcja m.in. cementu.
• Obecnie trwają rozmowy o rewizji EU ETS, aby uwzględniła ona wyłączenie emisyjności z produkcji na rzecz obronności – m.in. cementu i stali.
• W ciągu 10 lat tylko na cele obronne Polski, w tym budowę Tarczy Wschód, będzie potrzeba 3 mln ton cementu.
• Równocześnie import cementu do Polski w 2025 r. wyniósł 1,73 mln ton, co stanowiło ponad 10% krajowej produkcji.
• Polskę zalewa cement z Ukrainy, ale jest on importowany również z Maroka czy Egiptu, a mechanizm CBAM przewiduje opłaty z tego tytułu dopiero w 2027 r.
• Ceny energii dla przemysłu w Polsce są najwyższe w UE, a bez wsparcia – w ramach wytycznych CISAF – straci on konkurencyjność, także w Europie.
• Przemysł cementowy w Polsce to filar gospodarki krajowej i lokalnej, w tym również województwa świętokrzyskiego, co podkreślają samorządowcy.

„MUREM ZA POLSKIM CEMENTEM”. APEL O OCHRONĘ KONKURENCJNOŚCI

– Tempo dekarbonizacji produkcji cementu, wynikające z polityki klimatycznej Unii Europejskiej, musi uwzględniać realia rynkowe oraz możliwości samych cementowni. W Polsce mamy najnowocześniejsze zakłady w Europie, a nasz kraj jest jednym z czołowych producentów cementu na Starym Kontynencie. To wielka wartość, którą musimy chronić – mówił Europoseł Adam Jarubas w wystąpieniu otwierającym dyskusję.

– Murem stoimy za polskim cementem – podkreślił Paweł Bejda, Przewodniczący Zespołu. Istnieje konieczność ochrony polskiego przemysłu cementowego – elementu bezpieczeństwa państwa – w tym militarnego. Cement jest kluczowym składnikiem w budowie infrastruktury wojskowej. My nie różnicujemy firm na te z sektora państwowego i te z sektora prywatnego. Wszystkie podmioty budujące PKB, tworzące miejsca pracy i opłacające podatki, powinny być równo wspierane – dodał.

– Szacujemy, że w ciągu 10 lat tylko na cele obronne, na budowę obiektów strategicznych – Tarczy Wschód, schronów, bunkrów, miejsc schronienia – będzie potrzeba 3 mln ton cementu – podkreślił Przewodniczący SPC, Krzysztof Kieres. Znaczną część tych zadań, w tym również budowę infrastruktury podwójnego zastosowania, będą realizować samorządy. Program MON obejmuje ponad 5 mld zł rocznie na inwestycje na rzecz ochrony ludności i obrony cywilnej.

Wyłączenie emisyjności z produkcji na rzecz obronności – m.in. cementu i stali – w zakresie reformy EU ETS (Europejski System Handlu Emisjami) stanowi postulat Polski w rozmowach z KE. Podobnie jak zwiększenie liczby bezpłatnych uprawnień do emisji CO₂ dla przemysłu energochłonnego, aby chronić jego konkurencyjność. Mówił o tym Paweł Różycki, Z-ca Dyrektora Departamentu Ochrony Powietrza i Negocjacji Klimatycznych w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. W lipcu 2026 r. Komisja Europejska ma przedstawić założenia rewizji EU ETS.

W maju 2026 r. ceny uprawnień do emisji CO₂ w ramach EU ETS wzrosły do 80 euro/t, czyli do najwyższych poziomów od kilku miesięcy. Jak wskazuje KOBIZE, mogła na to wpłynąć przede wszystkim sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza w kontekście przywrócenia ruchu przez cieśninę Ormuz. Z kolei prognozy na 2030 r. zapowiadają ceny uprawnień do emisji na poziomie od 123 (CAKE/KOBIZE) do nawet 150 euro/t CO₂ (Bloomberg).

Zgodnie z obecnym kształtem reformy EU ETS, w 2040 r. nie będą w ogóle dostępne żadne uprawnienia do emisji, a co za tym idzie – teoretycznie nie będzie możliwa produkcja z emisją CO₂. To ogromne zagrożenie – szczególnie dla przemysłu cementowego, którego 63% emisji (tzw. emisja procesowa) nie da się uniknąć w inny sposób, niż poprzez wdrożenie technologii CCS – wychwytywania i magazynowania CO₂. Branża wskazuje na postęp prac legislacyjnych w tym obszarze, ale nadal jest on daleki niż chociażby w Danii.

– Przemysł cementowy podąża drogą dekarbonizacji. Jednak jest to proces i ogromne wyzwanie – zarówno pod względem projektowym, jak i finansowym. Wszystko po to, żeby ograniczyć emisję CO₂ – mówił Mariusz Adamek, Członek Zarządu SPC i Prezes Zarządu Cement Ożarów – prezentując proces produkcji cementu oraz funkcjonowanie zakładu. Cementownia Ożarów posiada największy piec cementowy w Europie – o wydajności 8500 ton klinkieru na dobę, a niebawem będzie obchodzić 50-lecie.

– W Cement Ożarów pracujemy nad tym, aby konsekwentnie redukować emisję CO₂, zwiększać zastąpienie paliw kopalnych paliwami alternatywnym, zwiększać zawartość biomasy w miksie paliwowym, stosować więcej zdekarbonizowanych produktów ubocznych oraz redukować wskaźnik klinkier/cement – dodał Mariusz Adamek.

BEZ CISAF POLSKI PRZEMYSŁ STRACI KONKURENCYJNOŚĆ – TAKŻE W UE

– To, co znajduje się w KPEiK, nie gwarantuje przemysłowi cementowemu poziomu kosztów energii, które dadzą perspektywy dla produkcji i konkurowania nie tylko ze światem, ale również z Europą – mówił Henryk Kaliś, Prezes Zarządu Izby Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii. Według danych Eurostat za II półrocze 2025 r., całkowite koszty energii dla największych odbiorców w Polsce są najwyższe spośród krajów UE, a koszty energii dla przemysłu w Polsce są wyższe: aż o 149% niż we Francji, o 91% niż w Hiszpanii, o 38% niż we Włoszech i o 34% niż w Niemczech.

Pomimo wytycznych Komisji Europejskiej w postaci CISAF, pozwalających opracować i wdrożyć program stabilizacji cen energii dla branż energochłonnych na poziomie 50 euro/MWh, Polska nie przygotowała jeszcze takich rozwiązań. Niemcy wdrożyli już program, który obejmie wypłaty środków za 2026 r. w 2027 r., czyli w ciągu nieco ponad 6 miesięcy. Jeżeli nie zostanie on opracowany i wdrożony w Polsce, w tej perspektywie przemysł energochłonny nad Wisłą otrzyma kolejny cios, obniżający jego konkurencyjność.

Obecnie 66% energii, produkowanej w Unii Europejskiej, pochodzi ze źródeł odnawialnych, elektrowni atomowych czy wodnych. Udział OZE w Polsce osiągnął natomiast 50% mocy zainstalowanej, a w perspektywie 2040 r. ma on wynieść blisko 66%. O wyzwaniach dla polskiej energetyki w kontekście regulacji klimatycznych UE mówił Piotr Andrusiewicz, Prezes Zarządu Enea Wytwarzanie.

Na przykładzie elektrowni: Kozienice i Połaniec opisywał, jak źródła węglowe mierzą się z coraz większą dynamiką zmiany obciążeń oraz sezonowością. W ciągu ostatnich 10 lat w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym przybyło ponad 30 GW mocy zainstalowanej w PV (+27 GW) i farmach wiatrowych (+6 GW), a w ciągu kolejnych 10 lat planuje się dalsze zmniejszenie produkcji energii elektrycznej z węgla – o ok. 30% w stosunku do 2025 r.

Odpowiedź na tę zmienność stanowi współpraca energetyki z przemysłem cementowym w zakresie przetwarzania MPŻ, czyli mieszaniny popiołowo-żużlowej. Rocznie cementownie wykorzystują nawet 5 mln ton mln ton odpadów produkcyjnych z innych branż – takich jak popiół lotny i żużel wielkopiecowy, zagospodarowują również ponad 10% krajowych odpadów komunalnych – w postaci paliw alternatywnych.

IMPORT CEMENTU Z UKRAINY, AFRYKI I TURCJI ZAGRAŻA PRODUKCJI W POLSCE

– W 2025 r. import cementu do Polski osiągnął 1,73 mln ton i po raz pierwszy przekroczył 10% krajowej produkcji – wskazał Włodzimierz Chołuj, Członek Zarządu SPC i Prezes Zarządu Cemex Polska. Dlatego, pomimo trwającego nad Wisłą boomu budowlanego, w 2026 r. spodziewany jest kolejny spadek produkcji cementu w Polsce – o 2 % r/r. – do 16,8 mln ton.

– Import cementu do Polski odbywa się również z północnej Afryki – z Egiptu, Algierii, Maroka do portu w Szczecinie, a także z Turcji. Czyli z krajów, które nie ponoszą kosztów polityki klimatycznej Unii Europejskiej – mówił Zbigniew Pilch, Dyrektor Wykonawczy SPC. Importerzy cementu do Polski będą ponosić opłaty w ramach mechanizmu CBAM (tzw. cło węglowe) dopiero od 2027 r. Jednak aby CBAM był skuteczny, musi być w pełni szczelny, co wymaga wyeliminowania takich nieprawidłowości jak:

• „Pozorne” koszty emisji w krajach trzecich – konieczna weryfikacja zakresu pomocy państw spoza UE.
• Deklarowana zawartość klinkieru w cemencie – niezbędna aktualizacja kodów TARIC oraz jej kontrolowanie.
• Nieprawidłowości związane z określaniem kraju pochodzenia produktu.
• Podawanie zaniżonych wartości emisji w przypadku łagodniejszych kryteriów dla weryfikacji emisji (np. z Ukrainy).
• Uruchamianie w krajach trzecich zakładów, produkujących wyłącznie na potrzeby  importu do UE (resource shuffling – przesuwanie zasobów).

Wiceprzewodniczący Zespołu, Andrzej Kryj, wskazywał import z Ukrainy jako wspólny problem producentów cementu i stali – materiałów, które tworzą nierozerwalną całość w budownictwie, infrastrukturze i obronności. Jednak ich produkcja poza Unią Europejską ma znacznie wyższy ślad węglowy. W przypadku cementu z Ukrainy, rzeczywista emisja wynosi ponad 100 kg CO₂/t więcej niż w Polsce oraz ponad 180 kg CO₂/t więcej niż wskaźniki mechanizmu CBAM.

Branża cementowa apeluje także do Ministerstwa Finansów o objęcie cementu systemem SENT, aby zwiększyć nadzór nad jego transportem do Polski oraz ograniczyć „szarą strefę”. Budżet Państwa, jak i budżety samorządów tracą bowiem 136 złotych na każdej tonie importowanego cementu. W wyniku napływu ponad 1,5 miliona ton cementu w latach 2024-25 tylko z Ukrainy, strata Skarbu Państwa jest szacowana na ponad 200 milionów złotych.

CEMENT: MOCNY FUNDAMENT ŚWIĘTOKRZYSKIEJ GOSPODARKI

Minister Paweł Bejda zwrócił uwagę na obecność i zaangażowanie przedstawicieli władz lokalnych: Wojewody Świętokrzyskiego, Starosty Opatowskiego oraz Burmistrza Miasta i Gminy Ożarów, co potwierdza wspólne działania na rzecz wsparcia branży cementowej.

– Cementownia Ożarów to bardzo ważny punkt na mapie, dla województwa jest ona niezbędna. To przemysłowy filar regionu świętokrzyskiego – podkreśliła Jolanta Madioury w imieniuWojewody Świętokrzyskiego, Józefa Bryka. Jak wynika z opublikowanego przez EY raportu, „Wpływ branży cementowej na gospodarkę Polski”, ten sektor generuje najwyższą wartość dodaną dla lokalnej gospodarki właśnie w województwie świętokrzyskim – ponad 1,2 mld zł w skali roku – zapewniając blisko 3 tys. miejsc pracy w regionie.

– Polski krwioobieg cementowy ma dwa serca, które biją na ziemi świętokrzyskiej i opolskiej – podsumował Tomasz Kostuś, Wiceprzewodniczący Zespołu. Przemysł cementowy w Polsce zatrudnia bezpośrednio 4 tys. pracowników i zapewnia ponad 24 tys. miejsc pracy w ramach łańcucha dostaw. Rocznie generuje 3,2 mld zł wpływów do budżetu sektora finansów publicznych oraz łączną wartość dodaną w wysokości 5,1 mld zł.

Starosta Opatowski – Tomasz Staniek – zwrócił uwagę, iż oprócz programów skierowanych na obronność, budowę schronów i miejsc schronienia – tworzących zapotrzebowanie na cement, ważne jest wsparcie budowy dróg betonowych. – Warto zastanowić się nad programem rządowym dla budowy dróg w technologii cementowej. Mamy w powiecie opatowskim jedną drogę betonową, która była wybudowana 20 lat temu. Ta droga nie była remontowana przez dwadzieścia lat i przez następne 20 może być w takim stanie – mówił. Jak dodał Piotr Ślęzak, Burmistrz Ożarowa, ul. Przemysłowa – realizowana obecnie w technologii betonowej z użyciem niskoemisyjnego cementu – będzie wkrótce wizytówką dla samorządu.

Stowarzyszenie Producentów Cementu powstało w 1990 roku, jako jedna z pierwszych organizacji branżowych po zmianach ustrojowych w Polsce. W swojej działalności Stowarzyszenie podejmuje działania, których głównych celem jest rozwój przemysłu cementowego. Jest rzecznikiem przemysłu wobec organów administracji państwowej, władz administracji samorządowej, organizacji pozarządowych i innych instytucji, a od 2004 roku wobec instytucji europejskich. Członkami SPC są przedstawiciele branży cementowej, którzy spotykają się raz w roku na Walnym Zebraniu, by podsumować dotychczasową działalność i wyznaczyć kierunki działania na kolejny rok.

Zebranie rozpoczął Krzysztof Kieres, przewodniczący SPC, który przybliżył aktualne problemy branży cementowej. Jego zdaniem dobre lata dla branży cementowej przypadały na okres 2018 – 2022. Wtedy produkcja regularnie sięgała 19 mln ton. W tym roku prognozowany jest kolejny, 2% spadek produkcji cementu, do poziomu ok. 16,8 mln ton.

– Uzupełnieniem produkcji krajowej jest import cementu spoza UE, z krajów nie ponoszących kosztów polityki klimatycznej. W tym roku szacujemy, że tylko z samej Ukrainy wjedzie do nas nawet 1 mln ton cementu – mówił Krzysztof Kieres. – Ten import to zjawisko niekorzystne dla całej gospodarki. Na każdej sprowadzonej tonie cementu budżet państwa traci ok. 136 złotych.

Krzysztof Kieres mówił także o konieczności zachowania szczelności mechanizmu CBAM.

Walne zebranie jest okazją do przedstawienia zagadnień istotnych dla funkcjonowania branży cementowej m.in. związanych z otoczeniem makroekonomicznym.

Prof. Marcin Piątkowski z Uniwersytetu Leona Koźmińskiego w Warszawie wygłosił referat pt. „Świat na zakręcie. Scenariusze rozwoju dla Polski, Europy i świata”. Mówił m.in. o chińskiej dominacji w przemyśle, amerykańskiej dominacji w software oraz europejskiej słabości w zderzeniu z tymi gigantami. – Chińczycy skutecznie przygotowali się na drugą kadencję Donalda Trumpa, budując globalny monopol w przetwarzaniu metali ziem rzadkich. Kontrola 80% rynku metali rzadkich daje Chinom możliwość blokowania eksportu, co w ciągu krótkiego czasu może doprowadzić np. do zatrzymania amerykańskiego przemysłu motoryzacyjnego – wyjaśniał prof. Piątkowski. Jego zdaniem do końca dekady popyt na cement w Polsce będzie rósł.

W kolejnym wystąpieniu Robert Jeszke, zastępca dyrektora IOŚ-PIB ds. zarządzania emisjami, Kierownik KOBIZE omówił „Reformę EU ETS i dekarbonizacja przemysłu”.

– Cement staje się takim papierkiem lakmusowym wiarygodności europejskiej polityki klimatyczno-przemysłowej. W przypadku cementu EU ETS nie może być analizowany wyłącznie jako sygnał cenowy. Musi być powiązany z ochroną konkurencyjności, finansowaniem inwestycji i infrastrukturą CO2 – tłumaczył Robert Jeszke.

Zbigniew Pilch, dyrektor wykonawczy SPC podsumował działalność stowarzyszenia w minionym roku. – Kluczowe obszary działania stowarzyszenia wynikają z bieżącej sytuacji gospodarczej. To energia i środowisko,  dekarbonizacja, EU ETS, wprowadzanie technologii CCS, które uznawane są za jedyną drogę do stuprocentowej dekarbonizacji sektora cementowego – mówił Zbigniew Pilch. Stowarzyszenie aktywnie uczestniczy w promowaniu zastosowania cementu i betonu w budownictwie mieszkaniowym i infrastrukturalnym. Prowadzi dialog na rzecz ochrony rynku polskiego przed importem spoza UE, który nie podlega kosztom polityki klimatycznej oraz zabiega o skuteczną implementację mechanizmu CBAM.

Stowarzyszenie prowadzi też aktywną kampanię informacyjną i wydawniczą, wspiera szkoły o profilu budowalnym i organizatorów olimpiad budowlanych.

Na zakończenie zebrania, tytuł Członka Honorowego SPC przyznano Tadeuszowi Radzięciakowi – za szczególne zasługi dla przemysłu cementowego w Polsce, rozwój stowarzyszenia oraz budowanie jego pozycji w kraju i Europie.

Uczestnicy zebrania kwiatami i brawami podziękowali dr Bożenie Środzie, ekspertce SPC w zakresie paliw alternatywnych, która po 35 latach pracy postanowiła przejść na emeryturę.

Lokalne – samorządowe drogi betonowe są budowane w różnych rejonach Polski. Jest ich ok. 2000 km, a według szacunków Stowarzyszenia Producentów Cementu, każdego roku przybywa kolejnych ok. 150 km. Te cyfry nie są przesadzone. Tylko 30 samorządów, do których trafiły już tytuły Dobrego Gospodarza odpowiada za wybudowanie ponad 423 km dróg betonowych. „423” to cyfra aktualna na moment zgłoszenia do programu Dobry Gospodarz, w którym nagradzamy samorządy za inwestycje betonową infrastrukturę drogową. W rzeczywistości, po 9 latach od rozpoczęcia realizacji programu DG, ta cyfra jest znacznie wyższa. Okazuje się, że dla Dobrych Gospodarzy budowa dróg betonowych to nie jednorazowa akcja. Z informacji publikowanych w mediach społecznościowych wiemy, że w dalszym ciągu na terenach tych samorządów budowane są drogi o nawierzchniach betonowych.

Zawsze mówiliśmy, że drogi betonowe to nie są inwestycje na jedną kadencję. Czas pokazuje, że tam, gdzie mieszkańcy poznali zalety nawierzchni betonowych, kolejni włodarze gmin w dalszym ciągu podejmują decyzje o inwestowaniu w trwałą infrastrukturę drogową z betonu.

MOŻNA BYŁO ZOBACZYĆ DROGĘ BETONOWĄ

Seminarium „Samorządowe drogi o nawierzchni betonowej” odbyło się 12 maja 2026 r. w Wieliczce. Wzięło w nim udział ponad 80 przedstawicieli samorządów, zarządców i wykonawców dróg.

Wydarzenie rozpoczęła wycieczka techniczna na powiatową drogę o nawierzchni betonowej. Mimo deszczowej aury kilkudziesięciu uczestników seminarium zdecydowało się zapoznać zarówno z opinią inwestora jak i wykonawcy. Budowa drogi betonowej w Powiecie Wielickim została ukończona we wrześniu 2024 r. Nawierzchnia z betonu wałowanego RCC powstała na długości ponad 1,8 km drogi powiatowej nr 2007K między miejscowościami Cichawa i Grodkowice.

– Droga ma typowe wykorzystanie rolnicze i stanowi dojazd do pól uprawnych. To był główny argument do podjęcia decyzji o wyborze technologii betonowej. Chcieliśmy, żeby droga betonowa wytrzymała obciążenia generowane przez pojazdy rolnicze. Zarówno związane z dowozem nawozów, jak i transportem płodów rolnych – mówił reprezentujący inwestora Adam Kardas, dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce.

Droga Cichawa – Grodkowice to nie tylko droga powiatowa, ale także międzygminna gdyż łączy gminę Gdów z gminą Kłaj. Zadanie, które w 80% było realizowane z dofinansowaniem ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, obejmowało m.in. wykonanie nawierzchni z betonu wałowanego RCC (Roller Compacted Concrete) na odcinku o długości 1807 metrów, o szerokości 5 metrów i grubości 16 cm.

Prof. Jan Deja, ekspert Stowarzyszenia Producentów Cementu rozwiał wątpliwości samorządowców dotyczące zimowego utrzymania dróg betonowych. – Zapewniam, że przy zimowym utrzymaniu współczesnych nawierzchni betonowych nie należy obawiać się stosowania środków odladzających. Zastosowana technologia betonu pozwala na to. Można stosować dużo soli – mówił prof. Jan Deja. – Jeżeli z solą będzie lepiej smakować, to proszę bardzo – dodał żartobliwie.

Słowa prof. Dei potwierdził Wiesław Frys, założyciel tarnowskiej firmy WES-BUD, który powiedział, że najstarsza droga betonowa, którą wybudował ma 29 lat, każdego roku poddawana jest stosowaniu środków odladzających i w dalszym ciągu spełnia swoje funkcje.

Wykonawcą drogi Cichawa – Grodkowice była firma Cemex Polska. – Jeżeli chodzi o beton wałowany, to jest to technologia szybsza w budowie i ekonomiczna. Natomiast wybudowana nawierzchnia z betonu wałowanego na pewno jest trwała, nośna i wytrzymała – zapewniał Michał Hebdaś z Cemex Polska.

NOWOCZESNE TECHNOLOGIE BETONOWE SĄ ODPOWIEDZIĄ NA WSPÓŁCZESNE WYZWANIA

Według Zbigniewa Pilcha, dyrektora wykonawczego Stowarzyszenia Producentów Cementu SPC od ponad 3 dekad stoi na stanowisku, że drogi betonowe są dobrą alternatywą zarówno technologiczną jak i ekonomiczną dla nawierzchni asfaltowych. Stąd nasza konsekwencja w tym, aby popularyzować zalety nawierzchni betonowych. Seminarium jest po to, byście państwo otrzymali informacje: jak można budować drogi betonowe, jak je użytkować, czym charakteryzuje się technologia betonu.

W otwarciu seminarium wziął udział wicewojewoda małopolski Ryszard Śmiałek. – Budownictwo nie jest mi obce gdyż w przeszłości pełniłem funkcje zarządcze w firmach budowlanych zajmujących realizacja inwestycji infrastrukturalnych i drogowych – zaczął wicewojewoda Ryszard Śmiałek. – Cieszę się, że zaczynamy iść także w stronę budowy dróg betonowych. Nowoczesne technologie betonowe są odpowiedzią na współczesne wyzwania — zarówno klimatyczne, jak i związane z oczekiwaniami mieszkańców dotyczącymi jakości i bezpieczeństwa dróg lokalnych. Dobrze, że Małopolska uczestniczy w dyskusji o przyszłości nowoczesnej i zrównoważonej infrastruktury drogowej – mówił Ryszard Śmiałek.

Podczas otwarcia odczytano listy od wiceministrów infrastruktury: Przemysława Koperskiego i Stanisława Bukowca.

„To seminarium to potwierdzenie jak ważna jest możliwość kontynuacji dialogu wokół rozwoju infrastruktury drogowej w Polsce. Możliwość wymiany wiedzy i doświadczeń w gronie specjalistów otwiera nowe perspektywy na najbliższe lata dla branży. Budownictwo drogowe od lat pozostaje jednym z filarów rozwoju naszego kraju. Dzisiejsze spotkanie w Wieliczce ma wyjątkowy charakter. To miejsce, które od wieków symbolizuje trwałość, solidność i inżynieryjną precyzję. Trudno o lepsze tło do rozmów o infrastrukturze drogowej, która podobnie jak nasza kopalnia soli powinna być projektowana z myślą o wielu pokoleniach” – napisał w liście do uczestników wydarzenia Stanisław Bukowiec, wiceminister infrastruktury.

Włodzimierz Chołuj, prezes CEMEX Polska przyznał, że seminarium jest to świetne pole do wymiany doświadczeń i przykład współpracy z samorządami lokalnymi. Włodarze gmin, którzy mają już większe doświadczenia w budowie dróg betonowych, przekazują je innym, którzy dopiero zamierzają podjąć decyzję o budowie drogi w technologii betonowej i mogą z tych doświadczeń korzystać.

– Jako Stowarzyszenie Producentów Cementu, ale też jako wykonawcy dróg wspieramy tę wymianę doświadczeń, pokazując technologie, pokazując jak to jest trwałe, bezpieczne dla środowiska i jakie korzyści niesie dla mieszkańców. To bardzo ciekawe forum dla osób, które są zainteresowane drogami betonowymi – mówił Włodzimierz Chołuj.

Krzysztof Kieres, przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu powiedział, że w przypadku samorządowych dróg o nawierzchni betonowej branża cementowa liczy na efekt „kuli śnieżnej”. – Chcemy pokazywać dobre przykłady i zarażać nimi innych. Ktoś, kto zobaczy, że droga betonowa dobrze funkcjonuje chętnie zrealizuje taką inwestycję u siebie. Na to liczymy. Promujemy drogi betonowe gdyż uważamy, że jest to znacznie lepsza i trwalsza technologia budowy dróg – mówił Krzysztof Kieres.

OPOWIEŚĆ O KONSEKWENCJI W DZIAŁANIU

Pierwszy referat seminarium pt. „Nawierzchnie betonowe – uzasadnione rozwiązanie na drogach samorządowych” przygotowali prof. Jan Deja oraz Piotr Kijowski ze Stowarzyszenia Producentów Cementu.

– To będzie opowieść o konsekwencji w działaniu. Od połowy lat 90. Stowarzyszenie Producentów Cementu konsekwentnie twierdzi i ma to mocne dowody, że beton może być dobrym rozwiązaniem dla naszych dróg – rozpoczął prof. Jan Deja i przedstawił argumenty przemawiające za budową dróg betonowych.

Na drogach betonowych nie ma i nigdy nie będzie kolein oraz jest mniejsze zużycie paliwa. Co istotne dla samorządowców – jasna barwa nawierzchni betonowych powoduje, że zużywamy mniej energii elektrycznej do oświetlenia tych dróg. Drogi betonowe można w 100% poddać recyklingowi. Kruszywo otrzymane z rozbiórki nawierzchni betonowej można ponownie wykorzystać w budownictwie. Drogi betonowe charakteryzuje też krótsza droga hamowania i żywotność szacowana na 30-40 lat.

– Beton nie tworzy dziś żadnych zagrożeń. Mamy technologie i materiały, mamy firmy wykonawcze – ludzi, którzy potrafią projektować i wykonywać drogi betonowe. Proszę sięgać po tę technologię i kontaktować się ze Stowarzyszeniem. Jesteśmy przygotowani do tego, żeby udzielić Państwu niezbędnych informacji w zakresie budowy dróg betonowych – mówił prof. Jan Deja.

Karol Lipka, prezes firmy Kruszbet SA przedstawił temat dróg realizowanych z betonu CCR Kruszbet jako dobrego rozwiązania na terenach rolniczych. – Drogi betonowe budujemy głównie w okolicach Suwałk, Olecka i na terenie gminy Brańsk. Dotychczas firma zrealizowała ok. 100 km dróg betonowych, a 2 km jest w bieżącej realizacji – wyliczał Karol Lipka. Firma zrealizowała także ponad 265 tys. m2 placów manewrowych i składowych w technologii betonu drogowego CCR Kruszbet oraz ok. 10 tys. m2 nawierzchni lotniskowych. Wśród realizacji Kruszbetu są także betonowe ścieżki rowerowe, nawierzchnie fotokatalityczne oraz drogi i place dla struktur NATO na Litwie.

– Apeluję do samorządowców, żeby w postępowaniach przetargowych dopuszczali realizację dróg w technologii betonowej. Nawierzchnię betonową wykonujemy przy pomocy rozściełacza do asfaltu ze specjalnym stołem do betonu. Nasz beton nie wymaga wałowania. Potem nawierzchnia jest zacierana i szczotkowana. Następnie nacinane są szczeliny dylatacyjne – mówił Karol Lipka. – Mamy też mobilną wytwórnię betonu Bizon 500, którą w ciągu tygodnia jesteśmy w stanie zmontować na placu budowy.

ROZWÓJ DRÓG BETONOWYCH W GMINIE BEŁCHATÓW

Podczas seminarium przedstawiane są przykłady budowy dróg betonowych przez samorządy na terenie kraju. Nic więc dziwnego, że z ogromnym zainteresowaniem wysłuchano wystąpienia Konrada Koca, wójta gminy Bełchatów.

Gmina Bełchatów rozpoczęła budowę dróg betonowych w 2021 r. stawiając własną wytwórnię betonu Elkon Quickmaster 35 o wydajności 30 m3 betonu drogowego na godzinę. Były to drogi betonowe wykonywane w deskowaniu stałym. Mieszanka betonowa C30/37 i konsystencji S3 była dowożona na budowę gruszką. Od uruchomienia węzła betoniarskiego gminna spółka komunalna wykonała 14 odcinków dróg betonowych o łącznej długości ok. 5 km.

– Dlaczego mamy własną wytwórnię betonu? Beton, który zamówiliśmy na naszą pierwszą inwestycję nie przyjeżdżał na czas, nie mogliśmy prowadzić w sposób ciągły układania nawierzchni i w efekcie popękał. Wtedy przeszliśmy na samowystarczalność. Skąd wziąłem na to pieniądze? Zawarłem pewną umowę społeczną. Poprosiłem mieszkańców 42 sołectw, żeby przekazali mi fundusz sołecki. Zamiast na zakup np. namiotów czy grillów namówiłem ich na zakup węzła betoniarskiego. W zamian obiecałem, że wrócę do nich z drogami betonowymi. Zebrałem w ten sposób prawie 1 mln zł. Z grillowania nie wszyscy korzystają, a z dróg – wszyscy. Drogi to podstawa funkcjonowania infrastruktury komunalnej. I udało się, zbudowaliśmy 14 dróg. Teraz mieszkańcy mówią – jak dobrze, że to zrobiliśmy – wspominał Konrad Koc.

W 2025 roku gmina Bełchatów przeszła na technologię betonu wałowanego.

Według wójta Konrada Koca technologia betonu wałowanego znacząco poprawiła wydajność i zwiększyła szybkość wykonania. Mieszanka betonowa C30/37 o konsystencji F1 półsuchej dowożona jest na budowę samochodami samowyładowczymi i układana rozściełaczem do asfaltu w warstwie o grubości 20 cm. Mieszanka betonowa zagęszczana jest walcem. Pierwszy 500-metrowy odcinek z betonu wałowanego ułożono na terenie gminy w ciągu jednego dnia. Przy technologii „w deskowaniu stałym” ten proces trwałby kilka tygodni. Zdaniem mieszkańców gminy Bełchatów nawierzchnia z betonu wałowanego jest gładsza i wygląda bardziej estetycznie.

– Beton wylewany dłużej wiąże, a procesy chemiczne zachodzą stosunkowo długo. Przy betonie wałowanym jego wyłożenie następuje znacznie szybciej i finalnie mieszkańcy szybciej mogą wrócić do swoich domostw samochodami – tłumaczył Konrad Koc.

Obecnie na terenie gminy Bełchatów jest ok. 1 km dróg wykonanych w technologii betonu wałowanego.

– Jesteśmy gminą obwarzankową. Mamy sporo dróg na osiedlach mieszkaniowych i między miejscowościami. Są drogi dojazdowe i przejazdowe. Specjalizujemy się w tym coraz bardziej. Na 2026 rok przeznaczyliśmy 5 mln zł w budżecie gminy Bełchatów na budowę dróg betonowych. Już słyszę, że braknie, a ponieważ chcemy zrobić jak najwięcej więc pewnie coś dołożymy – zapowiedział Konrad Koc.

Co zdecydowało o budowie dróg betonowych na terenie gminy Bełchatów? – Ludzie mówią mi, że na drodze betonowej jest jasno już od samego światła księżyca. Można zmniejszyć moc oświetlenia ulicznego. Ja drogi betonowe zdecydowałem się też z innego powodu – mówił Konrad koc do uczestników seminarium. – Wiecie, że samorządowiec musi 3 razy obejrzeć pieniądz zanim go wyda. Niezależnie od tego, czy gmina jest bogata czy biedna, trzeba patrzeć na to, jak długo drogi będą służyć mieszkańcom i co po nas pozostanie. Są u nas w gminie drogi, budowane 7 lat temu, a już warstwę ścieralną trzeba by z nich zebrać bo jest zniszczona albo skoleinowana. Na drogach betonowych takiego zjawiska nie ma. Nie należy się bać betonu. Samorządowcy podchodzą do tej kwestii sceptycznie, gdyż asfalt króluje na naszych drogach – przekonywał Konrad Koc.

Według wójta Koca wytwórnia betonu, którą posiada gmina była wystarczająca na budowę dróg z betonu lanego. – Ale na budowę dróg z betonu wałowanego jest już za mała. Zastanawiamy się więc nad zamianą wytwórni betonu na większą, byśmy znów byli samowystarczalni. Póki co, żeby zachować płynność dostarczania betonu podczas budowy dróg, musimy wspomagać się drugą wytwórnią betonu. Ale jest kilka warunków, które zewnętrzna wytwórnia musi spełnić: muszą produkować mieszankę betonową na naszym kruszywie, według naszej receptury, a jak spóźnią się z dostawą, to płacą karę – dodał wójt Koc.

DROGI O NIŻSZYM ŚLADZIE WĘGLOWYM

Branża cementowa systematycznie zmierza w kierunku neutralności klimatycznej. Jedną z dróg osiągnięcia celu wyznaczonego na 2050 rok jest dekarbonizacja produktów. Powstały cementy niskoemisyjne, które wchodząc w skład betonów obniżają ich ślad węglowy. Jest już kilka przykładów zastosowania takich produktów do budowy nawierzchni betonowych na sieci dróg szybkiego ruchu. Cementy niskoemisyjne zastosowano do budowy nawierzchni betonowej jednego odcinka autostrady A2 oraz dwóch odcinków na drodze ekspresowej S6. Taka nawierzchnia betonowa ma ślad węglowy niższy o 30 do 40%.

Rozwiązania stosowane na drogach krajowych przechodzą teraz na drogi niższych kategorii.

Przemysław Pudlik z Działu Doradztwa Technicznego i Rozwoju Cement Ożarów S.A. omówił „Nawierzchnie dróg lokalnych z betonu o niższym śladzie węglowym na przykładzie budowy drogi betonowej na terenie gminy Ożarów.” Trwa tam budowa ul. Przemysłowej na odcinku od ul. Monte Cassino do skrzyżowania z drogą krajową nr 79. Inwestorem jest gmina Ożarów, a generalnym wykonawcą firma WOD-BUD. Mieszankę betonową na inwestycję dostarcza firma BetonPL, a wykonawcą nawierzchni betonowej jest firma Roboz. Droga o kategorii ruchu KR4 będzie miała 8 metrów szerokości i 1200 metrów długości.

Podbudowa drogi z betonu C5/6 została wykonana na bazie cementu wieloskładnikowego. Z kolei nawierzchnia betonowa jednowarstwowa, która będzie miała 23 cm grubości, zostanie wykonana z cementu niskoemisyjnego – żużlowego o nazwie „Jasny”. Co istotne, zastosowanie cementu niskoemisyjnego „Jasny”, spowoduje zmniejszenie śladu węglowego wybudowanej nawierzchni betonowej o ok. 30%. Tym samym ul. Przemysłowa w Ożarowie będzie pierwszą w Polsce drogą samorządową z nawierzchnią betonową o niższym śladzie węglowym.

– Układanie nawierzchni betonowej rozpocznie się 25 maja – poinformował Przemysław Pudlik.

Zbigniew Pilch, dyrektor wykonawczy SPC, przypomniał że przy GDDKiA działa obecnie zespół roboczy, który zastanawia się nad tym co zrobić, by inwestor mógł decydować nie tylko o wyborze technologii budowy drogi w oparciu o najniższą cenę, ale też na przykład o wyborze technologii zapewniającej budowę z niższym śladem węglowym.

NAWIERZCHNIE ODPROWADZAJĄCE WODĘ I OCZYSZCZAJĄCE Z PYŁÓW

W ostatniej prezentacji Mateusz Job, kierownik marketingu betonu towarowego i systemów budowlanych Holcim Polska, przedstawił uczestnikom seminarium „Ścieżki pieszo-rowerowe i inne nawierzchnie z betonu wodoprzepuszczalnego”. W ubiegłym roku podczas seminarium w Krakowie jego uczestnicy mieli okazję obejrzeć ścieżkę z betonu wodoprzepuszczalnego nad Rudawą.

Co mogą zrobić samorządy w miastach dla przyszłych pokoleń? – Miasta potrzebują rozwiązań zrównoważonych, odpornych i zintegrowanych z naturą. Takich, które jednocześnie wspierają gospodarkę wodną, poprawiają komfort życia i sprzyjają bioróżnorodności – mówił Mateusz Job. Jednym z rozwiązań może być beton wodoprzepuszczalny. Przy jego zastosowaniu do budowy nawierzchni nie będzie problemu z odprowadzaniem wody z opadów deszczu czy lokalnymi podtopieniami. – Nasz beton wodoprzepuszczalny Hydromedia ma przepuszczalność nawet do 1000 litrów/minutę/m2 – przekonywał Mateusz Job. – Stosując beton wodoprzepuszczalny nie boimy się mrozów. Mamy badania potwierdzające mrozoodporność i szereg inwestycji zrealizowanych lata temu. Ten beton może być barwiony w masie. Bardzo ważne są podbudowy wodoprzepuszczalne, z których woda odprowadzana jest do systemów korzeniowych drzew i roślin. Żeby wokół nawierzchni wodoprzepuszczalnych wszystko żyło i mogło funkcjonować.

Dlaczego samorządy potrzebują nawierzchni wodoprzepuszczalnych? Takie rozwiązania redukują koszty odwodnienia odciążając system kanalizacji. Nawierzchnia jest trwała i płaska, przyjazna dla pieszych i rowerzystów. Beton wodoprzepuszczalny wspiera system korzeniowy i stwarzając lepsze warunki dla drzew. Dzięki takim rozwiązaniom adaptujemy się do zmian klimatu. Samorządowcy tworzą wizerunek miasta nowoczesnego, ekologicznego i odpowiedzialnego. Dzięki betonom wodoprzepuszczalnym samorządy ponoszą tez niższe koszty związane z utrzymaniem infrastruktury deszczowej.

Gdzie budować nawierzchnie z betonu wodoprzepuszczalnego? Na skwerach, placach zabaw (jako podbudowa), czy innych przestrzeniach rekreacyjnych. Można z nich budować chodniki, ścieżki rowerowe i przystanki oraz parkingi i drogi do obciążenia 3,5 tony.

Przykłady zastosowania betonu wodoprzepuszczalnego można znaleźć w największych polskich miastach m.in. w Krakowie i Warszawie. Największym w Polsce przykładem zastosowania betonu wodoprzepuszczalnego jest ścieżka rowerowa wzdłuż rzeki Rudawy w Krakowie. Ma 6,5 km długości i za sobą 3 zimy.

Kolejnym przykładem są „ogrody deszczowe” przy ul. Bagno 3, 5, 7 na warszawskim Muranowie. W ramach rewitalizacji tamtejszych podwórek, z zastosowaniem betonu wodoprzepuszczalnego, stworzono w 2025 roku trzy ogrody deszczowe, które pomagają w retencji wody i poprawiają mikroklimat.

– Dodatkowym atutem zastosowania betonów wodoprzepuszczalnych przy obudowach drzew w przestrzeniach miejskich jest zdolność oczyszczania z pyłów zawieszonych PM 2,5 i PM 10. Pyły, które osadzają się na betonie wodoprzepuszczalnym razem z wodą przenikają głębiej i są eliminowane – tłumaczył Mateusz Job. – Z kolei przy wysokich temperaturach powierzchnia betonu wodoprzepuszczalnego odparowuje wodę i dzięki temu jest chłodniejsza niż inne powierzchnie w mieście. To jest odpowiedź na miejskie wyspy ciepła.

Według Mateusza Joba koszt wykonania nawierzchni z betonu wodoprzepuszczalnego jest porównywalny z kosztem układania nawierzchni z kostki brukowej.

WIEDZA Z PIERWSZEJ RĘKI

W przerwie konferencji w „Kąciku eksperta” można było porozmawiać z Piotrem Kijowskim, ekspertem SPC w zakresie utrzymania i eksploatacji dróg betonowych.

Mirosław Majchrowicz, prezes zarządu Dyckerhoff Polska przyjechał na seminarium z Łukaszem Gryniem, wójtem gminy Nowiny, na terenie której gospodaruje cementownia należąca do Dyckerhoff Polska.

– Drogi betonowe budujemy w Polsce już od 30 lat i w tej chwili około 20% dróg szybkiego ruchu i autostrad jest wykonanych w technologii betonowej. Wydaje się, że nawierzchnia betonowa jest także właściwym rozwiązaniem na drogach samorządowych. Dziś wspólnie z wójtem gminy Nowiny zastanawiamy się, w którym miejscu taka droga mogłaby powstać, bo chcemy, żeby to była dobra wizytówka zarówno dla naszej firmy, jak i samorządu gminy Nowiny. Pytanie brzmi – jak szybko będziemy w stanie wybudować na terenie gminy Nowiny drogę samorządową w technologii betonowej – zapowiedział Mirosław Majchrowicz.

W drugiej części seminarium wręczono tytuły Dobrego Gospodarza samorządowcom z gmin Łososina Dolna i Potęgowo. (czytaj tekst: https://www.polskicement.pl/dobrzy-gospodarze-z-lososiny-dolnej-i-potegowa/)

Według Krzysztofa Kieresa, przewodniczącego Stowarzyszenia Producentów Cementu zakończone seminarium wspiera samorządowców – wójtów, burmistrzów i zarządców dróg różnego szczebla, podejmujących odważne decyzje o budowie dróg betonowych. – Dróg betonowych, które lepiej odpowiadają na potrzeby mieszkańców. Drogi betonowe są szczególnie przydatne na trudnych, górzystych i słabo dostępnych terenach, gdzie ulewny deszcz może zniszczyć drogę asfaltową. Podczas wycieczki technicznej mieliśmy okazję zobaczyć drogę betonową o przeznaczeniu rolniczym  – podsumował przewodniczący SPC i dodał, że technologia betonowa jest uważana za lepszą, trwalszą i tańszą w całym okresie użytkowania dróg niż tradycyjne rozwiązania bitumiczne.

– Seminarium spełnia rolę edukacyjną. Zapoznaje samorządowców z korzyściami technologii betonowej poprzez bezpośrednią obserwację i poznawanie doświadczeń z pierwszej ręki, od osób, które już zbudowały drogi betonowe – dodał Krzysztof Kieres.

PODZIĘKOWANIA

Organizacja seminarium nie byłaby możliwa bez firm wspierających:

Cemex Polska, Dyckerhoff Polska, Heidelberg Materials Polska, Holcim Polska, Cement Ożarów, Cementownia Odra i Cementownia Warta

oraz: Arcen, Elkon i Targi AUTOSTRADA Nowa Infrastruktura (Targi Kielce).

Wszystkim należą się podziękowania!

Ogromne podziękowania również dla Pracowników Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce oraz Dyrektora Adama Kardasa za pomoc i wsparcie przy organizacji wycieczki technicznej na drogę betonową Cichawa – Grodkowice.

TO NIE SĄ INWESTYCJE NA JEDNĄ KADENCJĘ

Program Dobry Gospodarz to inicjatywa prowadzona przez Stowarzyszenie Producentów Cementu. Promuje samorządy podejmujące decyzje o budowie dróg betonowych.

Począwszy od 2017 roku tytuły Dobrych Gospodarzy trafiły już do 30 przedstawicieli samorządów z całego kraju. Niektórzy z nich sieć dróg betonowych systematycznie rozbudowują od 1997 roku.

Łącznie – nasi Dobrzy Gospodarze wybudowali 423 km samorządowych dróg betonowych. To kilometraż deklarowany na dzień przyznania tytułu DG. Po 9 latach od rozpoczęcia programu ta cyfra jest znacznie wyższa.

Okazuje się, że dla Dobrych Gospodarzy budowa dróg betonowych to nie jednorazowa akcja. Z informacji publikowanych w mediach społecznościowych wiemy, że w dalszym ciągu na terenach tych samorządów budowane są drogi o nawierzchniach betonowych.

– Zawsze mówiliśmy, że drogi betonowe to nie są inwestycje na jedną kadencję. Czas pokazuje, że tam, gdzie mieszkańcy poznali zalety nawierzchni betonowych, kolejni włodarze gmin w dalszym ciągu podejmują decyzję o inwestowaniu w trwałą infrastrukturę drogową z betonu – mówił Zbigniew Pilch, dyrektor wykonawczy Stowarzyszenia Producentów Cementu.

Podczas seminarium w Wieliczce tytuły Dobrych Gospodarzy wręczali przedstawiciele zarządu Stowarzyszenia Producentów Cementu: Krzysztof Kieres (przewodniczący) oraz członkowie zarządu: Włodzimierz Chołuj – prezes Cemex Polska i Mirosław Majchrowicz – prezes Dyckerhoff Polska.

DZIELI 700 KILOMETRÓW, A ŁĄCZY BUDOWA DRÓG W TECHNOLOGII BETONOWEJ

Samorządy, które 12 maja 2026 r. otrzymały tytuły Dobrego Gospodarza odpowiadają łącznie za budowę ok. 35 km dróg o nawierzchni betonowej. To gminy leżące na dwóch krańcach Polski, które dzieli odległość blisko 700 kilometrów, łączy…budowa dróg w technologii betonowej.

Pierwszy tytuł Dobrego Gospodarza otrzymał Adam Wolak, wójt gminy Łososina Dolna (woj. małopolskie) „za budowę dróg betonowych w trudnych terenach górskich”.

Na terenie gminy Łososina Dolna drogi o nawierzchniach betonowych stanowią 20% sieci dróg czyli ok. 33 kilometrów. Betonówki budowane są tu od 2009 roku. Są odporne na nawalne deszcze, powodzie oraz wody spływające z gór i lasów.

Drugi tytuł Dobrego Gospodarza trafił do Dawida Litwina – wójta gminy Potęgowo (woj. pomorskie) „za budowę dróg betonowych na terenie gminy”.

Potęgowo należy do krajowej czołówki producentów energii elektrycznej i cieplnej ze źródeł odnawialnych. Gmina od 9 lat buduje drogi betonowe. 4 odcinki, które oglądaliśmy, mają ok. 2 km długości.

W imieniu wójta tytuł Dobrego Gospodarza odebrała Katarzyna Kozioł, kierownik Referatu Inwestycji, Gospodarki Przestrzennej i Zamówień Publicznych Urzędu Gminy Potęgowo.

Laureatom gratulujemy!

Zachęcamy kolejne samorządy do zgłaszania się do programu Dobry Gospodarz.

Organizacja seminarium nie byłaby możliwa bez firm wspierających SPC: Cemex Polska, Dyckerhoff Polska, Heidelberg Materials, Holcim Polska, Cement Ożarów, Cementownia Odra i Cementownia Warta

oraz: Arcen, Elkon i Targi AUTOSTRADA Nowa Infrastruktura (Targi Kielce).

Wydarzenie organizowane przez Stowarzyszenie Producentów Cementu odbyło się pod Patronatem Honorowym: Ministerstwa Infrastruktury, Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz Instytutu Badawczego Dróg i Mostów IBDIM.

Patronat medialny: Kwartalnik BTA, NBI Media, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne, KONFERENCJE SPECJALISTYCZNE, Infrablog

Organizatorem konferencji NOVDROG jest Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP Oddział w Krakowie przy współpracy: z Małopolską Okręgową Izbą Inżynierów Budownictwa, Politechniką Krakowską, GDDKiA Oddział w Krakowie wraz zarządami dróg wojewódzkich, powiatowych i miejskich w Krakowie. W imieniu organizatorów konferencję otworzyli: Beata Toporska – dyrektor zarządzająca Sarivo Infrastruktura i Robert Jakubiak – zastępca dyrektora ds. Inwestycji GDDKiA Oddział w Krakowie.

Podczas konferencji NOVDROG prezentowane są nowoczesne technologie w projektowaniu, budowie i eksploatacji infrastruktury drogowej miast, metropolii i regionów.

– Pozwolę sobie na pokazanie pewnego obrazu. Jest ranek, godz. 7.30. W jednym z naszych miast ktoś odprowadza dzieci do szkoły, ktoś inny jedzie do pracy, a jeszcze inny – próbuje zdążyć na pociąg. Każda z tych osób, w sposób podświadomy, dokonuje oceny systemu transportowego, który tworzymy. Suma kilkudziesięciu decyzji podejmowanych każdego dnia pokazuje nam jak działa dany system transportowy i przede wszystkim – czy działa on sprawnie. Reprezentuję samorząd województwa, który przyjął bardzo ambitną, ale przydatną wizję rozwoju systemu transportowego. Ta wizja mówi, że Małopolska jest regionem o zintegrowanym, zrównoważonym i bezpiecznym systemie transportowym będącym podstawą dalszego rozwoju i poprawy jakości życia mieszkańców oraz ich mobilności. To nie tylko zapisane gdzieś hasło, ale konkretne zobowiązanie wobec mieszkańców, które my – decydenci lub wykonawcy inwestycji powinniśmy realizować. Dlatego dobrze, że spotykamy się tutaj – mówił Paweł Obrzut, zastępca dyrektora Departamentu Infrastruktury Drogowej i Transportu Urzędu Marszałkowskiego w Krakowie. – Obecnie nie stoimy przed pytaniem czy wdrażać nowoczesne technologie, ale jak mądrze i szybko powinniśmy to zrobić. Klasyczne podejście do rozwoju infrastruktury polegające wyłącznie na jej rozbudowie często nie jest wystarczające. Coraz większą rolę odgrywają inteligentne systemy sterowania ruchem czy analiza danych. Te rozwiązania bez ponoszenia gigantycznych nakładów na rozwój infrastruktury, a co ważniejsze bez znacznej ingerencji w przestrzeń miejską, w wielu przypadkach pozwalają poprawić parametry przepustowości i jakość rozwiązań oferowanych naszym mieszkańcom. I cieszę się, że na konferencji NOVDROG jest możliwość dialogu – zderzenia oczekiwań z rzeczywistością.

Zdaniem dyrektora Macieja Ostrowskiego Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Krakowie musi sprostać wielu wyzwaniom na terenie Małopolski. – Jako odpowiedzialni za główne ścieżki krajowe mamy jeszcze do zrobienia m.in. Beskidzką Drogę Integracyjną, Sądeczankę i krótki odcinek S7, bardzo drażliwy społecznie. Trzeba zastanawiać się nad rozwiązaniami technicznymi, ale też dużo uwagi poświęcić na konsultacje społeczne i rozmowy z mieszkańcami. Musimy umieć rozmawiać, żeby przekonać ich do swoich rozwiązań – podkreślał Maciej Ostrowski.

Prof. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej: – Podczas konferencji będziecie mogli państwo wysłuchać 30 referatów z wielu tematów. W wystąpieniach będą podnoszone nie tylko kwestie budowlane czy konstrukcyjne, kwestie drążenia tuneli, nawierzchni, ale również geodezji. Pierwszy raz w historii tych konferencji wprowadziliśmy zagadnienia związane z koleją. Nie możemy być obok kolei czy obok dróg, wszystko musi ze sobą współgrać. Myślę, że ta konferencja będzie przykładem, że taką silosowość tematyczną można przełamać, żeby w głowach cały czas kiełkowała myśl o konieczności współpracy.

Pierwszy referat wygłosił prof. Adam Wysokowski z Uniwersytetu Zielonogórskiego, przewodniczący Związku Mostowców RP, który w pigułce przedstawił dokąd zmierza polskie mostownictwo.

– Mosty łączą ludzi, ale trzeba je właściwie budować, dbać o nie i zarządzać nimi. Niestety obiekty mostowe wybudowane w technologii betonu sprężonego, moim zdaniem, są w niewłaściwy sposób utrzymywane. Dlaczego my o nie nie dbamy? Potem mamy do czynienia ze stratą siły sprężającej w obiekcie mostowym – mówił prof. Wysokowski. Jego zdaniem problemy są także z mostami stalowymi, na które trawi korozja.

Wg szacunków prof. Wysokowskiego, gdyby na utrzymanie mostów przeznaczać nakłady w wysokości 2% wartości danego obiektu mostowego, w czasie jego całego cyklu życia, to byłaby kwota wystarczająca na przedłużenie okresu użytkowania mostu o co najmniej kilka dekad.

Stowarzyszenie Producentów Cementu jest partnerem konferencji NOVDROG, a kwartalnik „BTA” patronem medialnym tego wydarzenia.

Podczas sesji zatytułowanej „Technologie w budownictwie” reprezentujący Stowarzyszenie Producentów Cementu Przemysław Stałowski z Holcim Polska przedstawił referat pt. „Zrównoważone budownictwo drogowe: kruszywa z recyklingu w podbudowie i nawierzchni z betonu wałowanego”.

Jak wyjaśniał Przemysław Stałowski, beton i produkty bazujące na cemencie (mieszanki związane, stabilizacje) stanowią kluczowy element konstrukcji drogowych. A same nawierzchnie betonowe oferują szereg korzyści, w tym:

•          Wyjątkową trwałość, przekraczającą 40 lat

•          Wysoką przyczepność i brak kolein, co zwiększa bezpieczeństwo

•          Niższe zużycie paliwa (do 10% dla pojazdów ciężarowych).

•          Niskie koszty utrzymania, ograniczając utrudnienia w ruchu.

Na podstawie przedstawionego programu badawczego i doświadczeń Holcim Polska S.A. potwierdzono, że kruszywo z recyklingu (Construction Demolition Materials) może stanowić efektywny substytut kruszywa naturalnego w materiałach wykorzystywanych w konstrukcjach drogowych. Są to przede wszystkim mieszanki związane, stabilizacje, czy też nawierzchnia z betonu wałowanego.

– Co najważniejsze, prawidłowo zbudowana nawierzchnia betonowa, po zakończeniu cyklu życia, może zostać w 100% całkowicie i bezpiecznie wykorzystana jako kruszywo recyklingowe w budownictwie. To czyni betonowe nawierzchnie nie tylko trwałym, ale i w pełni zrównoważonym rozwiązaniem materiałów w gospodarce obiegu zamkniętego. Rozwiązania bazujące na cemencie mogą być skutecznym środkiem w dekarbonizacji budownictwa nie tylko teraz, ale również w dalekiej przyszłości – dodał Przemysław Stałowski.

W konkurencyjność cementowni w Polsce uderzają również m.in. najwyższe w Europie ceny energii elektrycznej, a w całe budownictwo – także rosnące ceny paliw. Fala inwestycji infrastrukturalnych, obejmująca: Port Polska, rekordowe projekty drogowe czy kolejowe, jak i strategiczne – na czele z elektrownią jądrową – napotkała więc rafy w postaci możliwego „szoku naftowego”, wywołanego przez konflikt na Bliskim Wschodzie.

15 kwietnia 2026 r. odbyło się spotkanie Zarządu Stowarzyszenia Producentów Cementu z dziennikarzami.

POGNOZA: PRODUKCJA CEMENTU W 2026 SPADNIE O 2% R/R

Zajmując 3. miejsce w Europie, Polska jest jednym z europejskich liderów produkcji cementu. W 2025 r. krajowa produkcja tego podstawowego i strategicznego materiału budowlanego osiągnęła poziom 17,1 mln ton (wg. GUS), co oznaczało spadek o 3,2% r/r. Poza rosnącym importem, wśród przyczyn wymieniano: nierozpoczęcie części inwestycji infrastrukturalnych, niższe od oczekiwanego tempo inwestycji w sektorze kolejowym oraz zastój w budownictwie mieszkaniowym.

2026 r. również nie rozpoczął się najlepiej. Po styczniu i lutym produkcja cementu w Polsce była niższa o 45% r/r. Przyczynę stanowiła ostra zima i ekstremalnie niskie temperatury, które uniemożliwiały prowadzenie większości prac budowlanych. Dlatego spadek produkcji w tych miesiącach nie może być reprezentatywny dla całego roku, a ostateczną ocenę tendencji rynkowych będzie można wskazać po publikacji przez GUS danych za I półrocze 2026 r.

Według ekspertów SPC, w 2026 r. może nastąpić kolejny spadek produkcji cementu – o 2 % r/r. – do 16,8 mln ton. Przyczyną jest rosnący import tego materiału – szczególnie spoza UE, który w 2025 r. osiągnął rekordowe 1,73 mln ton, czyli ponad 10% krajowej produkcji cementu. – Przed wojną, w 2021 r., import cementu z Ukrainy wyniósł 53 tys. ton. Prognoza na 2026 r. to ponad milion ton – chyba, że zadziała CBAM i wyrówna te szanse – komentuje Włodzimierz Chołuj, członek zarządu SPC i prezes zarządu Cemex Polska.

Prognozę produkcji cementu na 2026 r. może jeszcze zweryfikować trwający konflikt na Bliskim Wschodzie, którego koszty – oszacowane przez KE – do tej pory wynoszą 0,5 mld euro dziennie. – Największą niepewnością jest to, jak długo będzie trwała wojna na Bliskim Wschodzie – mówi dr Bohdan Wyżnikiewicz, prezes Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych. Ta niepewność uderza w cały sektor budowlany – wywołując wzrost cen paliw, transportu i konieczność waloryzacji kontraktów.

– Przygotowaliśmy symulację – analizę wrażliwości, jak polska gospodarka może się zachować – przedstawia Szymon Jungiewicz, ekspert PMR Market Experts. W scenariuszu „szoku naftowego” (cena ropy Brent na poziomie ok. 150 dolarów/baryłkę i pakiet CPN do końca 2027 r., kurs USD/PLN na poziomie 4 zł) inflacja może wzrosnąć do 4,9% w 2026 r. i aż do 6,2% w 2027 r. wobec bazowych 3%. Z kolei realna dynamika PKB w latach 2026-27 wyniosłaby odpowiednio 2,4% i 1,3% – wobec bazowych wartości 3,5% i 2,8%.

REFORMA EU ETS A OBRONNOŚĆ I STRATEGICZNA ROLA CEMENTU

Polska jest filarem wschodniej flanki NATO, dlatego w obecnych realiach krytycznie ważne są gwarancje dostaw krajowego cementu – nie tylko dla budownictwa infrastrukturalnego czy mieszkaniowego, ale przede wszystkim na potrzeby inwestycji w obronność i bezpieczeństwo Polski. W ciągu najbliższych 10 lat do ich realizacji – Tarczy Wschód, budowy schronów, bunkrów, miejsc schronienia – będzie potrzeba ok. 3 mln ton cementu. Z kolei zapotrzebowanie na beton do realizacji polskiej elektrowni jądrowej, której budowa ma się rozpocząć już w 2028 r., jest szacowane na ponad milion metrów sześciennych.

– Wobec tak szeroko zakrojonego programu inwestycyjnego, w tym na rzecz obronności i bezpieczeństwa, rośnie rola cementu jako materiału o znaczeniu strategicznym – podkreśla Mariusz Adamek, prezes zarządu Cement Ożarów. Cement produkowany jest lokalnie, z lokalnych surowców, których użycie minimalizuje ryzyko przerwania dostaw w sytuacjach kryzysowych. Uwzględnienie produkcji na rzecz obronności (m.in. cementu i stali) w ramach reformy EU ETS (Europejski System Handlu Emisjami) stanowi postulat Polski w trwających rozmowach z Komisją Europejską. Podobnie jak zwiększenie liczby bezpłatnych uprawnień do emisji CO₂ dla przemysłu energochłonnego, aby chronić jego konkurencyjność.

To właśnie koszt zakupu uprawnień do emisji CO₂ w ramach EU ETS jest jednym z kluczowych czynników, który obniża konkurencyjność przemysłu cementowego w Polsce. Dotychczas ich ceny przekraczały już pułap 100 euro/t CO₂, a prognozy na 2030 r. zapowiadają je na poziomie od 123 (CAKE/KOBIZE) do nawet 150 euro/t CO₂ (Bloomberg).

W ramach obecnych regulacji, liczba bezpłatnych uprawnień do emisji CO₂ dla producentów cementu jest obliczana na podstawie tzw. benchmarków. W związku z tym, że są one niższe niż rzeczywista emisja, ma to bezpośrednie przełożenie na spadek konkurencyjności przemysłu. Producenci cementu w Polsce postulują o dostosowanie wartości benchmarku do faktycznych danych emisyjnych i utrzymanie go w wysokości 0,693 t CO₂/t klinkieru, co odpowiada 10% najbardziej efektywnych instalacji w UE.

IMPORT NIEUCZCIWĄ KONKURENCJĄ: 224 MLN ZŁ OPŁAT W POLSCE, 0 ZŁ POZA UE

Cementownie są kluczowymi pracodawcami, płatnikami podatków i aktywnymi uczestnikami życia samorządów w Polsce. Uwzględniając łańcuch dostaw, branża zapewnia ponad 24 tys. miejsc pracy, a rocznie odprowadza do polskiego budżetu ponad 3 mld zł w formie różnych podatków. Pomimo strategicznego znaczenia przemysłu cementowego dla gospodarki oraz obronności Polski, w jego konkurencyjność uderza m.in. stale rosnący import, szczególnie spoza UE. Na 2026 r. jest prognozowany na ponad 2 mln ton, a napływ cementu z Ukrainy wzrósł o ponad 3 800% od 2019 r.

– W mojej ocenie, import cementu spoza Unii Europejskiej – w tym z Ukrainy – to nierówna i nieuczciwa konkurencja. Tamtejsze zakłady nie ponoszą kosztów polityki klimatycznej. Dostawa surowców strategicznych może być wykorzystywana jako groźna broń – tak jak w przypadku ropy i gazu. Inwestycje, zwłaszcza w sektorze obronnym, nie mogą być zależne od eksporterów z krajów ościennych  – ocenia Krzysztof Kieres, przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu.

Import cementu spoza UE nie tylko zagraża ich producentom w Polsce, ale przede wszystkim generuje wymierne straty dla gospodarki, budżetu Państwa i budżetów samorządów. Tracą one 136 zł wraz z każdą toną cementu importowanego do Polski, co w przypadku napływu ponad 1,5 mln ton cementu z Ukrainy w latach 2024-25, oznacza szacowany spadek wpływów m.in. z podatków o 200 mln zł. Równocześnie dwa podmioty – przywożące do Polski cement z tego kierunku, zatrudniają w Polsce… 18 osób, podczas gdy taka skala produkcji odpowiada jednej cementowni – zatrudniającej 300 pracowników oraz zapewniającej (m.in. w ramach łańcucha dostaw) ponad 1 200 miejsc pracy.

Według danych EY, producenci cementu w Polsce tylko w 2021 r. zakupili uprawnienia do emisji CO₂ za ponad 224 mln zł. Z kolei importerzy cementu do naszego kraju będą ponosić opłaty w ramach mechanizmu CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) dopiero od 2027 r. Jego  celem miało być wyrównanie kosztów emisji CO_{2 –} wynikających z EU ETS – wobec braku takich kosztów w krajach trzecich, czyli poza UE.

Niestety – obecna klasyfikacja cementu w ramach CBAM to wyłom w przepisach. Nie opiera się bowiem na zawartości klinkieru, co ma bezpośrednie przełożenie na ślad węglowy i związaną z nim opłatę za emisję CO₂. – Chcielibyśmy podkreślić znaczenie uszczelnienia mechanizmu CBAM – mówi Maciej Sypek, członek zarządu SPC i Prezes Zarządu Holcim Polska, wskazując także na potrzebę kontroli jakości importowanego cementu już na granicy. Aby CBAM spełnił swoje zadanie, importerzy cementu spoza UE powinni doliczać do jego wartości „podatek węglowy” – odpowiadający faktycznej emisyjności. W tym celu należy wyeliminować takie nieprawidłowości jak:

– „pozorne” koszty emisji w krajach trzecich – konieczna weryfikacja możliwych ulg,

– deklarowana zawartość klinkieru w cemencie – niezbędna aktualizacja kodów TARIC,

– nieprawidłowości związane z określaniem kraju pochodzenia produktu,

– podawanie zaniżonych wartości emisji w przypadku łagodniejszych kryteriów jej weryfikacji (np. z Ukrainy).

– uruchamianie w krajach trzecich zakładów, produkujących wyłącznie na potrzeby importu do UE (resource shuffling – przesuwanie zasobów).

CISAF I REKOMPENSATY ODPOWIEDZIĄ NA NAJWYŻSZE CENY ENERGII W UE?

– Przemysł cementowy w Polsce konsekwentnie podąża drogą dekarbonizacji – mówi Zbigniew Pilch, dyrektor wykonawczy SPC. Dzięki realizacji programu inwestycyjnego o wartości przekraczającej 12 mld zł, cementownie w Polsce należą do najnowocześniejszych w Europie. Rozwijają także projekty OZE, w tym farmy fotowoltaiczne, pozyskując czystą energię ze słońca i wiatru. Jednak sam proces wytwarzania cementu wymaga znacznego zapotrzebowania na energię, zatem jej wysokie ceny stanowią już ponad 35% kosztów produkcji tego materiału w Polsce.

Nasz kraj jest europejskim rekordzistą – wg. danych Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu, ceny energii w Polsce (w kontraktach terminowych na lata 2027-28) wynoszą ok. 100 euro/MWh, podczas gdy w Hiszpanii i we Francji oscylują one między 50 i 53 euro/MWh. W Niemczech, gdzie otwarcie mówi się o kryzysie energetycznym oraz wprowadza program pomocowy dla przemysłu – ceny wynoszą na poziomie 80 euro/MWh. W perspektywie 2030-2050, prognozowane przez KE hurtowe ceny energii dla przemysłu mogą osiągnąć nawet 130 euro za 1 MWh.

– Ceny energii w styczniu i lutym wzrosły znacznie powyżej prognoz – podkreśla Sławomir Kaźmierczak, członek zarządu Cementownia Warta S.A. Jak zaznacza, dalsze obawy budzi sytuacja na Bliskim Wschodzie i jej wpływ na gospodarkę oraz energetykę. W związku z tym sektor cementowy, jak i cały przemysł energochłonny, apeluje o utrzymanie konkurencyjności – poprzez objęcie rekompensatami kosztów pośrednich cen energii.

Na szczeblu krajowym kluczowe są również zmiany mechanizmów: redukcji opłaty jakościowej i wyceny energii na rynku hurtowym, czyli mechanizmu „merit order” oraz zwiększenie obrotu energią na TGE – poprzez przywrócenie obliga giełdowego, co zwiększy transparentność i wiarygodność hurtowej wyceny energii.

Komisja Europejska wskazała również wytyczneCISAF (Clean Industrial State Aid Framework), pozwalające na opracowanie i wdrożenie programu stabilizacji cen energii elektrycznej dla branż energochłonnych na poziomie 50 euro/MWh. Warunkiem otrzymania wsparcia jest przeznaczenie co najmniej 50% uzyskanej pomocy na realizację inwestycji: w OZE, poprawę efektywności energetycznej czy też zwiększenie elastyczności zużycia energii. Wobec planów wprowadzenia analogicznego programu w Niemczech – z wypłatami środków za 2026 r. w 2027 r., branża apeluje do Ministerstw: Energii oraz Rozwoju i Technologii o analogiczne rozwiązanie.

Prawie 50 km całego fragmentu A2 ma nawierzchnię betonową w tym ok. 19 km nawierzchnię z betonu o niższym śladzie węglowym. Wczoraj (8 kwietnia 2026 r.) mieliśmy okazję jechać nową autostradą.

Dobiegają końca 4 kontrakty podpisane przez GDDKiA z wykonawcami w 2021 r. na budowę 63,4 km autostrady A2 od węzła Siedlce Południe do węzła Biała Podlaska. 8 kwietnia 2026 r. dziennikarze mieli okazję przejechania nowym fragmentem autostrady. Mimo wiosennej daty aura na budowie była iście zimowa.

Jak przypomniał Jarosław Wąsowski, dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie, inwestycja została podzielona na 4 odcinki:

– Odcinek VI: Węzeł Siedlce Południe – Malinowiec, długość 18,75 km, wykonawca Strabag (nawierzchnia betonowa o niższym śladzie węglowym)

– odcinek VII: Malinowiec – Łukowisko, długość ok. 18 km, wykonawca Intercor (nawierzchnia betonowa)

– odcinek VIII: Łukowisko – Swory, długość ok. 12,5 km,. wykonawca Intercor (nawierzchnia betonowa)

– odcinek IX Swory -Węzeł Biała Podlaska (dawniej Cicibór), długość 14,11 km, wykonawca Polaqua (nawierzchnia bitumiczna)

NAJPIERW OD WĘZŁA ŁUKOWISKO DO WĘZŁA BIAŁA PODLASKA

Zakończenie prac na wszystkich – czterech odcinkach i oddanie ich do ruchu planowano na koniec 2025 r. Gotowy był odcinek IX, który otrzymał pozwolenie na użytkowanie, jednak nie można go było oddać ze względu na prace na wcześniejszych odcinkach – VII i VIII. W efekcie na koniec 2025 r. zamiast 63,4 km oddano do ruchu ok. 10 km A2 na odcinku VI – od węzła Siedlce Południe do węzła Siedlce Wschód.

W zakończeniu reszty kontraktów na A2 przeszkodziła głównie mroźna, śnieżna i długa zima.

– Niestety na zaśnieżonej, oblodzonej czy mokrej nawierzchni nie da się wykonać oznakowania poziomego. Żeby kontynuować prace trzeba było zaczekać aż wszystko stopnieje, woda spłynie i nawierzchnia betonowa będzie sucha – wyjaśniał Jarosław Wąsowski.

Po stopnieniu śniegów wykonawcy mogli powrócić na plac budowy. Na nieoddanej jeszcze części odcinka VI od węzła Siedlce Wschód do Malinowca główne prace zostały zakończone. GDDKiA czeka na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Fragment ten będzie mógł być udostępniony wraz z sąsiednim odcinkiem VII, od Malinowca do węzła Łukowisko. Obecnie wykonywane jest na nim oznakowanie, montowane są bariery, ekrany akustyczne, wygrodzenia trasy i siatki dla płazów. – Szacujemy, że udostępnimy ten odcinek do ruchu do końca czerwca br. Wtedy też kierowcy będą mogli pokonać autostradą całe 63,5 km pomiędzy Siedlcami i Białą Podlaską – mówił Jarosław Wąsowski.

Wstępem do zakończenia całości trasy będzie oddanie do eksploatacji pod koniec kwietnia odcinka VIII (nawierzchnia betonowa) i IX (nawierzchnia bitumiczna).

– Odcinek VIII zostanie oddany razem z częścią węzła Łukowisko, który umożliwi skomunikowanie autostrady A2 z drogą ekspresową S19. Węzeł Łukowisko to kluczowy element infrastruktury tej części Polski – dodał Jarosław Wąsowski.

Na wszystkich odcinkach zachowano rezerwę pod trzeci pas ruchu.

NAWIERZCHNIA BETONOWA NA 50 KM TRASY

Na A2 od węzła Siedlce Południe do węzła Biała Podlaska odcinki VI, VII i VIII o łącznej długości 49,25 km mają nawierzchnię betonową.

Na odcinku VI Siedlce Południe (dawniej Swoboda) – Malinowiec po raz pierwszy w Polsce wykonano nawierzchnię z betonu o niższym śladzie węglowym. Zastosowanie cementów niskoemisyjnych to milowy krok w dekarbonizacji zarówno sektora cementowego jak i całego budownictwa.

Już w 2024 roku firmy Strabag (wykonawca odcinka) i Cement Ożarów (producent cementu), zastosowały do budowy nawierzchni cement niskoemisyjny i osiągnęły redukcję CO2 w nawierzchni na poziomie 30%. Cement Ożarów nazwał tę technologię Milky Way. Ale na tym nie koniec. W 2025 roku współpraca obu firm przyniosła 900-metrowy fragment nawierzchni betonowej A2 w technologii Milky Way 2.0, gdzie redukcja CO2 jest na poziomie nawet 40%.

Jak poinformował Patryk Baj, kierownik budowy z firmy Strabag fragment wykonany w technologii Milky Way 2.0 znajduje się na jezdni w stronę Warszawy i biegnie od przejścia dla zwierząt do węzła Siedlce Wschód.

Po doprowadzeniu A2 do węzła Biała Podlaska pozostaną do wykonania jeszcze 3 odcinki do granicy z Białorusią w Kukurykach o łącznej długości 32,3 km

23 marca 2026 r., na terenie Cementowni Kujawy zebrali się przedstawiciele administracji publicznej, świata nauki, instytucji wspierających innowacje oraz partnerzy, klienci i współpracownicy firmy Holcim.

Zdaniem Macieja Sypka, prezesa zarządu Holcim Polska wmurowanie kamienie węgielnego pod nowe centrum badawcze to szczególny moment dla firmy.

– Rocznie wydajemy kilkaset milionów złotych na różnego typu inwestycje, w tym akwizycje. Budowa centrum badawczo-rozwojowego to wyjątkowa inwestycja, zgodna z naszą strategią czyli dekarbonizacją i gospodarką obiegu zamkniętego. Jestem przekonany, że dzięki temu centrum powstanie masa nowych projektów, produktów i rozwiązań, które będą zmieniały nie tylko region i naszą firmę, ale także polski i europejski przemysł – mówił Maciej Sypek, prezes Holcim Polska.

Maria Mrówczyńska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego zwróciła uwagę, że budowa centrum to inwestycja w rozwój nowoczesnego budownictwa, nowoczesnych materiałów i polskiej nauki. – Jako Polska mamy pewne lekcje do odrobienia w pozyskiwaniu środków na budowę i kreowanie nowoczesnych miejsc do rozwoju nauki i biznesu – mówiła Maria Mrówczyńska.

Prof. Magdalena Dobiszewska dyrektor ds. Nauki, Badań i Rozwoju, Holcim Polska stwierdziła, że wmurowanie kamienia węgielnego to nie tylko symboliczny początek budowy, ale moment, w którym wizja staje się rzeczywistością.

– Sektor budowlany stoi dzisiaj przed ogromnymi wyzwaniami, które związane są z dekarbonizacją i transformacją energetyczną. Dzisiaj inwestycja w badania i rozwój to nie wybór, ale absolutna konieczność. My to wiemy. Mamy tę świadomość i dlatego inwestujemy w rozwój infrastruktury badawczej przy wsparciu środków z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki – mówiła prof. Dobiszewska. – Centrum Badawczo Rozwojowe to będzie miejsce, gdzie wspólnie będziemy kształtować przyszłość naszej branży. To miejsce, gdzie przyspieszymy transformację budownictwa. To właśnie tutaj powstaną nowe technologie, nowe materiały i rozwiązania budowlane, które sprawią, że będziemy budowali lepiej, mądrzej i w sposób bardziej odpowiedzialny.

CBiR w Cementowni Kujawy będzie drugim w Europie ośrodkiem badawczym firmy Holcim.

– Centrum stanie się hubem technologicznym innowacji w całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Naszą ambicją nie jest odpowiadać na zmiany, ale wytyczać kierunek tych zmian. Chcemy kształtować przyszłość nowoczesnego budownictwa, które wsparte jest na trzech filarach: dekarbonizacji, cyrkularności i innowacjach – tłumaczyła Magdalena Dobiszewska.

Jej zdaniem takie działanie wzmocni konkurencyjność naszej gospodarki na arenie międzynarodowej.

Centrum koncentrować się będzie na trzech kluczowych obszarach.

Pierwszy obszar to laboratorium – serce badawcze, gdzie powstaną niskoemisyjne materiały, rozwiązania budowlane o obniżonym śladzie węglowym. To będzie inkubator innowacyjności, gdzie rodzić się będą pomysły, które zmienią sposób, w jaki budujemy.

Drugi obszar to centrum szkoleniowo-demonstracyjne. Firma ma wiedzę i doświadczenie, którą chce się dzielić z klientami i partnerami biznesowymi. – Doskonale wiemy, jak ważne jest to, aby każde nowe rozwiązanie, każdy nowy materiał był wspólnie testowany i wdrażany. Tylko dzięki takiej współpracy innowacje nie pozostają w laboratoriach, ale trafiają na budowę, gdzie zmieniają codzienną praktykę naszej branży – argumentowała Magdalena Dobiszewska.

Trzeci obszar – centrum wiedzy. Tutaj będzie przestrzeń, gdzie wiedza nie będzie tylko gromadzona, ale będzie rozwijała się, będzie żyła i gdzie będzie wykorzystywana. – Będziemy budować silne partnerstwa ze światem nauki i technologii. Jestem przekonana, że efekty tej współpracy wpłyną nie tylko na rozwój naszej organizacji, ale także na rozwój branży i całej naszej gospodarki – dodała.

Według zapowiedzi przedstawicieli firmy Holcim sam budynek centrum powstanie w ciągu roku. Za projekt nowoczesnego obiektu, w którego budowie zostanie m.in. wykorzystany beton architektoniczny odpowiada pracownia Beczak/Beczak Architekci.

Inwestycja jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.

Maciej Sypek – Prezes Zarządu Holcim Polska

Maria Mrówczyńska – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Prof. Magdalena Dobiszewska – Dyrektor ds. Nauki, Badań i Rozwoju Holcim Polska

Zdjęcia: Holcim Polska

Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju Przemysłu Cementowego w Polsce, które odbyło się 11 marca 2026 r. branża zaapelowała do Ministerstwa Finansów o objęcie cementu systemem SENT, aby zwiększyć nadzór nad jego transportem do Polski oraz ograniczyć „szarą strefę”. Postulowano również o ochronę przed importem, m.in. poprzez ustanowienie polskiego cementu komponentem krajowym i utrzymanie szczelności mechanizmu CBAM.

Zwalczyć „szarą strefę”, która kosztowała już ponad 200 mln zł

W 2025 r. produkcja cementu w Polsce wyniosła 17,1 mln ton – To 3. wynik w Europie, ale równocześnie rozczarowujący poziom – wynikający przede wszystkim z niepohamowanego importu, który tłumi produkcję w Polsce – mówił Krzysztof Kieres, Przewodniczący Stowarzyszenia Producentów Cementu. Oznacza to realne straty dla gospodarki, gdyż budżet Państwa i budżety samorządów tracą 136 złotych na każdej tonie importowanego cementu.

Tym samym strata Skarbu Państwa – w wyniku napływu ponad 1,5 miliona ton cementu w latach 2024-25 tylko z Ukrainy – jest szacowana na ponad 200 milionów złotych. W latach 2019-25 import do Polski tego materiału, produkowanego w zakładzie w Iwano-Frankiwsku bez ponoszenia kosztów polityki klimatycznej UE, wzrósł aż o ponad 3800%. Coraz mocniej uderza to w konkurencyjność krajowych zakładów, gdyż taka ilość cementu odpowiada rocznej produkcji jednej cementowni w Polsce – zapewniającej zatrudnienie dla ponad 300 osób oraz dodatkowo ponad 1200 miejsc pracy – w tym w ramach łańcucha dostaw. Równocześnie dwa podmioty, odpowiedzialne za import cementu z Ukrainy do Polski, zatrudniają łącznie… 18 osób.

– Przewidujemy, że w tym roku do Polski wjadą ponad 2 miliony ton cementu – z Ukrainy, północnej Afryki, Turcji, także z innych krajów europejskich – dodał Zbigniew Pilch, Dyrektor Wykonawczy SPC. Rosnący import spoza UE zmierza do umacniania się „szarej strefy” w obrocie cementem, skutkując dalszymi stratami dla Skarbu Państwa, destabilizacją rynku i zakłóceniem łańcuchów dostaw, ale również zagrożeniem dla standardów bezpieczeństwa budowlanego – poprzez wprowadzanie na rynek cementu niespełniającego europejskich norm jakościowych.

– Jeżeli chodzi o import cementu – najpierw z Białorusi, później z Ukrainy – problem urasta jak kula śniegowa. Nie mamy szans z importerami, którzy produkują cement o wyższym śladzie węglowym i nie mamy instrumentu, żeby go ograniczyć. Dlatego apelujemy, aby spojrzeć na SENT jako na uszczelnienie systemu – poprzez objęcie nim importu cementu do Polski – mówił Włodzimierz Chołuj, Członek Zarządu SPC i Prezes Zarządu Cemex Polska.

Branża apeluje o objęcie systemem SENT cementu – jako surowca masowego, mającego strategiczne znaczenie dla gospodarki – szczególnie w dobie tak szeroko zakrojonych inwestycji w obronność i bezpieczeństwo energetyczne Polski. Postulatami są także: wprowadzenie licencji importowo-eksportowych na cement i zaostrzenie kontroli na granicach Polski (przez GUNB i KAS) spełniania norm jakościowych, zawartości klinkieru w cemencie (pod kątem CBAM) czy zawartości rozpuszczalnego chromu (zgodnie z rozporządzeniem REACH).

Cement jak zboże i węgiel: CBAM musi być szczelny

– Musimy być świadomi, że emisja CO₂ cementu np. w Ukrainie jest o 200 kg/tonę wyższa niż w UE. Sprowadzanie go do Unii Europejskiej podważa założenia jej polityki klimatycznej – komentował Andrzej Reclik, Członek Zarządu SPC i Prezes Zarządu Heidelberg Materials Polska. Wskazał również, iż bez weryfikacji zawartości klinkieru w cemencie – powodującej nawet 40% wzrost lub spadek emisji CO₂ – trudno mówić o skuteczności CBAM. Podobnie jak bez weryfikowania deklarowanych przez importerów kosztów emisji w krajach poza UE.

Obecna klasyfikacja cementu w ramach CBAM jest wyłomem w przepisach. Jak wskazywali przedstawiciele KOBiZE, powinna się ona opierać na zawartości klinkieru, co wymaga zmiany kodów TARIC. Polska złożyła taką propozycję na forum Komisji Europejskiej, która w ciągu 1-2 miesięcy powinna wprowadzić zmiany. Zostały już wdrożone – przez KAS i Ministerstwo Finansów – nowe kody krajowe, oparte o klasyfikację cementów (pod względem zawartości klinkieru). To rozwiązanie funkcjonuje od 1 marca 2026 r. i pozwala weryfikować, czy w ramach CBAM importerzy deklarują faktyczną emisyjność cementu. Próbę jej zaniżenia należy bowiem traktować jako charakterystyczne dla „szarej strefy” unikanie opodatkowania.

– Jako parlamentarzyści mamy świadomość, że cement to nie tylko materiał budowlany, ale również surowiec strategiczny. W związku z tym oczekujemy od organów administracji państwowej uszczelnienia tego systemu – zaznaczył Wiceprzewodniczący Zespołu, Andrzej Szewiński – porównując zalew polskiego rynku importowanym cementem do zboża i węgla.

Podobnie jak w przypadku kontroli importu cementu na granicy, również jego produkcja poza UE powinna być fizycznie sprawdzana. Aby uniknąć powstawania w krajach trzecich zakładów produkujących tylko na import do Unii Europejskiej, należy wprowadzić minimalny próg produkcji na rynek krajowy. Konieczne jest również wprowadzenie takich samych warunków dla wszystkich krajów trzecich – bez wyjątków, zwolnień czy wyłączeń – poprzez porównanie kosztów emisji.

Polski cement to komponent krajowy

– Powinniśmy zrobić wszystko, aby ochronić nasze dobro narodowe, czyli przemysł cementowy, który jest kołem zamachowym polskiej gospodarki i jej papierkiem lakmusowym. Jeżeli produkcja cementu spada – dlatego, że jest jego napływ z zagranicy, również będzie miało to bezpośredni wpływ na rozwój polskiej gospodarki – mówił Paweł Bejda, Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju Przemysłu Cementowego w Polsce.

W ciągu 10 lat do realizacji inwestycji w obronność i bezpieczeństwo – na czele z Tarczą Wschód czy budową schronów, bunkrów i miejsc schronienia – będzie potrzeba ok. 3 milionów ton cementu. Zapotrzebowanie na beton dla elektrowni jądrowej – jednej z najważniejszych inwestycji w historii Polski – jest szacowane na milion m³. – Chodzi o utrzymanie zdolności polskiego przemysłu cementowego do wypełniania zadań strategicznych – podkreślił Dariusz Gawlak, Wiceprzewodniczący SPC i Prezes Zarządu Cementowni Warta.

Pomimo tak strategicznego znaczenia przemysłu cementowego dla gospodarki i obronności Polski oraz apeli producentów, w ich konkurencyjność coraz mocniej uderza m.in. lawinowo rosnący import spoza UE. Stowarzyszenie Producentów Cementu proponuje, aby ująć w polskiej legislacji definicję komponentu krajowego, obejmującą jedynie cement produkowany w Polsce.

– Jeżeli inwestuje się w infrastrukturę, powinny być w tym celu wykorzystywane materiały produkowane w Polsce – wtedy budujemy siłę naszej gospodarki i wspólnie dbamy o interes gospodarczy naszego kraju. Mamy najnowocześniejszy, najmniej emisyjny przemysł cementowy w UE. Zatem antyproduktywne jest wykorzystanie wysokoemisyjnego cementu z importu, szczególnie w kontekście działań na rzecz ochrony klimatu – komentował Janusz Miłuch, Członek Zarządu SPC i Prezes Zarządu CRH Materials Polska.

Polska dysponuje znacznym potencjałem w zakresie technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, które stają się istotnym elementem polityki klimatycznej UE. Co powinno się wydarzyć, by najnowsze rozwiązania były wdrażane na szeroką skalę również w naszym kraju? Wraz z ekspertami i liderami rynku odpowiedzi na to pytanie będziemy szukać podczas 3. Kongresu Carbon Capture.

Wyzwania dotyczące zmian klimatu każą nam szukać sposobów na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych oraz efektywne zagospodarowanie CO₂. W obliczu rosnących skutków kryzysu klimatycznego temat wychwytywania, składowania i utylizacji dwutlenku węgla nabiera kluczowego znaczenia, także w Polsce. Połączenie wiedzy ekspertów z doświadczeniami sektora biznesu na rzecz dekarbonizacji gospodarki, może przynieść przełom w rozwój krajowego rynku CCUS. Dlatego zachęcamy do udziału w Kongresie Carbon Capture, który jest ważnym krokiem na drodze do intensywnego edukowania, promowania i – w konsekwencji – wdrażania rozwiązań z zakresu wychwytywania, składowania i utylizacji CO₂.

Szerokie grono uczestników zeszłorocznej edycji Kongresu, w tym przedstawicieli największych emitentów CO₂, reprezentantów agend rządowych, przedstawicieli spółek Skarbu Państwa, think-tanków czy dostawców technologii to dowód, że jest to temat, który ma ogromne znaczenie dla dekarbonizacji krajowej i europejskiej gospodarki.

Gdzie? Kiedy? Dla kogo?

3. Kongres Carbon Capture, który odbędzie się 17-18 marca 2026 r. Pierwszego dnia goście spotkają się w Katowicach, gdzie odbędzie się część konferencyjna. Na drugi dzień zaplanowano wyjazd do Zabrza, gdzie w siedzibie ITPE odbędą się warsztaty z zakresu technologii CCUS i wizyta studyjna w unikalnym na skalę europejską kompleksie badawczym CCT+ położonym na terenie ITPE, obecnie rozbudowywanym o instalację Power-to-X (P2X)


Na Kongresie Carbon Capture spotkasz:

• przedstawicieli branży cementowej, stalowej, petrochemicznej i celulozowej
• reprezentantów branży energetycznej, ciepłowniczej i węglowej
• przedstawicieli spółek Skarbu Państwa, sektora finansowego i agend rządowych
• dostawców technologii CCUS
• wykonawców instalacji
• specjalistów CSRD i ESG

Chcesz wiedzieć więcej? Skontaktuj się z organizatorem:

Beata Szczepaniak: +48 791 443 322, beata.szczepaniak@magazynbiomasa.pl

Tetiana Vasylenko: +48 789 760 720, tetiana.vasylenko@magazynbiomasa.pl